griot

Griot-muziek is geen muziekstijl, het is een traditionele ambacht in West-Afika. Naast de andere oude ambachten zoals de leerlooiers, de smeden en de houtbewerkers was er het ambacht: griot (ook wel jeli genoemd). Griot kan je dan ook vrij vertalen als woordkunstenaars. Griot-ambachtslui staan in het kaste-systeem in de middengroep, ze zijn geen nobelen maar ook geen slaven. Mannelijke griots worden griot of jelike genoemd en zijn zanger/muzikant, vrouwelijke griots zijn griotte of jelimuso en zijn zangeres. Griots zijn ook nog eens onderverdeeld in verschillende subgroepen of clans: Kanté, Koné, Diabaté, Diawara en Kouyaté. Muzikanten komen dus in principe uit de kaste Griot, maar de realiteit is natuurlijk ingewikkelder. Andere traditionele ambachten of sociale groepen hebben ook muzikanten en zelfs aparte muziektradities. Een griot-muzikant specialiseert zich in een bepaald instrument vb. kora, balafo, ngoni,… Verder bekleden ze de rol van “ceremoniemeester” op feestelijkheden. Muziek is slechts een deeltaak van de Griots, in de eerste plaats zijn ze woordkunstenaars, woordbewakers en verhaalvertellers. De griot spreekt de mensen toe op feesten en bijeenkomsten. De toehoorders antwoorden instemmend op uitspraken van de griot. Deze actie (griot) en reactie (volk of achtergrondkoor) vinden we trouwens ook terug in veel West-Afrikaanse muziek, en zelfs in gospel- en bluesmuziek. Het woord van een griot wordt als zeer machtig beschouwd. Naast woordkunstenaar/bewaker en muzikant is een griot ook onderhandelaar en boodschapper bij conflicten tussen geslachten, families, dorpen, clans, enz,... Griots treden op als tolken en tussenpersonen tussen onderdanen en koningen of stamhoofden. Zelfs de functie van raadgever voor koningen zijn vaak de taken van de griots. Per clan worden griots gevormd door een meester-griot. De vorming bestaat uit o.a. oude geschiedenis, stambomen, cultuur, spraaktechnieken, instrumenten,… Zoals reeds gezegd is griot geen muziekstijl, maar het spreekt vanzelf dat de hedendaagse West-Afrikaanse muziek en cultuur nog doordrongen is van deze oude ambacht. De namen van de clans komen nog steeds veelvuldig voor in de namen van bekende Afrikaanse artiesten. Denk maar aan bijvoorbeeld Mory Kanté, Toumani Diabaté en N’Faly Kouyaté om er enkele te noemen. Afro-Latino 2006 tracteerden jullie met een optreden van N'Faly Kouyaté & Dunyakan. N’Faly Kouyaté is een Mandingue-griot (Guinée, Mali, Senegal, Burkina Faso). Hij is een excellente zanger, kora-speler en verteller. Als festivalopener op zondag zorgden hij en zijn band direct voor leven in de brouwerij. Je moet het maar doen !